Σάββατο, 23 Οκτωβρίου 2010

"Πρωτομηνιά"



Ο Μάνος Χατζιδάκις συνδέθηκε με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο δισκογραφικά και φιλικά, δημιουργώντας μια αξεπέραστη συνεργασία στο χώρο της ελληνικής δισκογραφίας. Οι δυο τους βρέθηκαν μαζί σε μια κοινή πορεία ζωής και δημιουργίας: Η συνεργασία τους ξεκίνησε με τον «Ματωμένο Γάμο» του Federico Garcia Lorka (1948) στο "Θέατρο Τέχνης" του Κάρολου Κουν και ολοκληρώθηκε με τους «Αντικατοπτρισμούς» (1993), ένα χρόνο μετά το θάνατο του «κυρίου Νίκου» και ένα χρόνο πριν τον θάνατο του Χατζιδάκι.
Ο Μάνος Χατζιδάκις μίλησε πολλές φορές κολακευτικά (ποτέ όμως υποκριτικά) και με έντονα συναισθήματα για τον Νίκο Γκάτσο. Όπως σημείωνε σε μια απ' τις αναφορές του ο Μάνος Χατζιδάκις: «Ο Νίκος Γκάτσος είναι ένας μεγάλος δάσκαλος! Μου έδωσε πολλά μαθήματα… Περί ήθους: - Μη λογοδοτείς στην Εξουσία. Θα χάσεις το ταλέντο σου. Μόνο αγνοώντας την θα 'χεις τη δύναμη να είσαι ισχυρός και χωρίς αυτήν και με το δικό σου πρόσωπο. Το ανθρώπινο…» («Ο καθρέφτης και το μαχαίρι», Συγγραφεάς:Χατζιδάκις Μάνος Εκδόσεις «Ίκαρος»)



Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Πρωτομηνιά-πρωτομηνια
πήρα τους δρόμους παγανιά
να δω πού πας, ποιό παράθυρο χτυπάς
τώρα που πιά δε μ' αγαπάς

Πρωτομηνιά-πρωτομηνιά
ψηλή μου δέντρολιβανια
δεν ήρθες χθες, δε μ' αντάμωσες προχθές
κι είχα τις πόρτες ανοιχτές.

Τώρα το δάκρυ κυλάει ακόμα
θολώνει τη ματιά
ήσουν μια σπίθα μικρή στο χώμα
κι έγινες φωτιά.

Πρωτομηνιά-πρωτομηνια
πήρα τους δρόμους παγανιά
να δω πού πας, ποιό παράθυρο χτυπάς
τώρα που πιά δε μ' αγαπάς

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Πρωτομηνιά"

Protominia Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Στου ήλιου τ' αλώνι"





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Γαλάνη
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Στου ήλιου τ' αλώνι
αυγή ξημερώνει
Κι εσύ με τη νύχτα
καρδιά μου πολεμάς
Χτυπά μια καμπάνα
Μην κλαις δόλια μάνα
Της γης το χρυσάφι
δεν ήτανε για μας

Πού πάτε καράβια και τρένα
Κι αδέρφια μου εσείς πικραμένα
Γιατί με ξεχάσατε εμένα
Στην έρμη του κόσμου γωνιά

Χτυπά μια καμπάνα
Μην κλαις δόλια μάνα
Της γης το χρυσάφι
δεν ήτανε για μας
αυγή ξημερώνει
Κι εσύ με τη νύχτα πολεμάς

Στου ήλιου την πέτρα
Τα δάκρυα σου μέτρα
Και πάψε καρδιά μου
χαρά να καρτερείς
Σταμάτα καμπάνα
μην κλαις δόλια μάνα
Της μοίρας τον δρόμο
ν' αλλάξεις δεν μπορείς

Πού πάτε καράβια και τρένα
Κι αδέρφια μου εσείς πικραμένα
Γιατί με ξεχάσατε εμένα
Στην έρμη του κόσμου γωνιά

Σταμάτα καμπάνα
μην κλαις δόλια μάνα
Της μοίρας τον δρόμο
ν' αλλάξεις δεν μπορείς
Τα δάκρυα σου μέτρα
Και πάψε χαρά να καρτερείς

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Στου ήλιου τ' αλώνι"

Stou iliou to aloni Dimitra Galani Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Η μικρή Ραλλού"



Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971




Σαράντα παλικάρια στην άκρη του γιαλού
επαίξανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού
σ' ανατολή και δύση σε κόσμο και ντουνιά
ρωτάν ποιος θα κερδίσει την ομορφονιά

Μικρό το καλοκαίρι μεγάλος ο καιρός
κανείς όμως δεν ξέρει ποιος θα 'ναι ο τυχερός
σαράντα παλικάρια στην άκρη του γιαλού
επαίξανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού

Σαράντα παλικάρια με λιονταριού καρδιά
ερίξανε τα ζάρια μια τρελή βραδιά
ζηλεύει το φεγγάρι και στέλνει απ' τα βουνά
το μαύρο καβαλάρη που μας κυβερνά

Κι ο χάροντας σαν φίδι τραβάει την κοπελιά
σ' αγύριστο ταξίδι σ' ανήλιαγη σπηλιά
σαράντα παλικάρια στην άκρη του γιαλού
εχάσανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Η μικρή Ραλλού"

I mikri Ralou Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Κυκλαδίτικο"





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Στη Μύκονο, στη Σέριφο, στη Σίκινο, στη Μήλο
πετάς κυπαρισσόμηλο κι εγώ πετάω μήλο.
Στην Αμοργό, στην Κίμωλο, στη Νιό, στη Σαντορίνη
μου στέλνεις κιτρολέμονο σου στέλνω μανταρίνι.

Παράγγειλα του κύρη σου που πίνει τον καφέ του
να σ έχει μαντζουράνα του, να σ έχει κατιφέ του.
Παράγγειλα της μάνας σου που πλένει στο σκαφίδι
να μη σου λέει πικρόλογα τι θα τη φάει το φίδι.

Να δώσει η Μεγαλόχαρη κι η Παναγιά η Κανάλα
να μεγαλώσεις γρήγορα σαν τα κορίτσια τ άλλα.
Και τ Αγιο-Λιός ανήμερα στη Νάξο και στην Πάρο
να δώσει η Καλαμιώτισσα γυναίκα να σε πάρω.

Παράγγειλα του κύρη σου που ρίχνει παραγάδι
να ρθεί να κουβεντιάσουμε την Κυριακή το βράδυ.
Παράγγειλα της μάνας σου που μοιάζει με βαρέλι
να σε ποτίζει αφρόγαλο να σε ταΐζει μέλι.

Στη Μύκονο, στη Σέριφο, στη Σίκινο, στη Μήλο
πετάς κυπαρισσόμηλο κι εγώ πετάω μήλο.
Στην Αμοργό, στην Κίμωλο, στη Νιό, στη Σαντορίνη
μου στέλνεις κιτρολέμονο σου στέλνω μανταρίνι.

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Κυκλαδίτικο"

Kikladitiko Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Αγαπώ μια καρδερίνα"






Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Αγαπώ μια καρδερίνα
σ΄ένα πράσινο κλαδί
Τη φωνάζουν Κατερίνα
και δεν θέλει να με δει

Κάνει πείσματα, κάνει πείσματα, κάνει πείσματα
το παιδί
Παιχνιδίσματα, παιχνιδίσματα, παιχνιδίσματα
δηλαδή
Αγαπώ μια καρδερίνα
μα δεν θέλει να με δει

Αγαπώ μια καρδερίνα
μα δε τό 'παιξα καλά
Κι απ' τον περασμένα μήνα
μ΄έχει βάλει σε μπελά

Κάνει πείσματα, κάνει πείσματα, κάνει πείσματα
το παιδί
Παιχνιδίσματα, παιχνιδίσματα, παιχνιδίσματα
δηλαδή
Κατερίνα Κατερίνα
μ' έχεις βάλει σε μπελά

Αγαπώ μια καρδερίνα
στο μπαλκόνι του παπά
Τη φωνάζουν Κατερίνα
μα δεν ξέρω αν μ' αγαπά

Κάνει πείσματα, κάνει πείσματα, κάνει πείσματα
το παιδί
Παιχνιδίσματα, παιχνιδίσματα, παιχνιδίσματα
δηλαδή
Αγαπώ μια καρδερίνα
μα δεν ξέρω αν μ'αγαπά

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Αγαπώ μια καρδερίνα"

Agapo mia karderina Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Στου ουρανού την άκρη"







Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971

Στραβά το καπελάκι μου
στριμμένο το τσιγάρο
πολλές φουρτούνες πέρασα
και δε φοβάμαι χάρο.
Τη θάλασσα πολέμησα
του κόσμου την αρμύρα
μα τώρα που σε γνώρισα
την κάτω βόλτα πήρα.

Στ' ουρανού την άκρη
Παναγιά σε φίλησε
παγωμένο δάκρυ
στην καρδιά μου κύλησε.

Στραβά το καπελάκι μου
στο χέρι κομπολόι
μετρώ τα σκαλοπάτια σου
κι η έγνοια σου με τρώει.
Μα πριν με διώξεις, άκαρδη
θερμά παρακαλώ σε
περκάλι βενετσάνικο
να κοιμηθούμε στρώσε.

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Στου ουρανού την άκρη"

Stou ouranou tin akri Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Χασάπικο σαράντα" (Ήλιε μου)





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Γαλάνη
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Ήλιε μου ήλιε μου βασιλιά μου
μη μ' αφήνεις σήμερα
συννεφιά συννεφιά στην καρδιά μου
στο κορμί μου σίδερα

Αγόρι ματωμένο θεριά σε ζώσανε
χαράματα σε πήραν και σε σταυρώσανε

Ήλιε μου ήλιε μου βασιλιά μου
πες μου τι μου ζήλεψες
φώτισες μια στιγμή την καρδιά μου
κι ύστερα βασίλεψες

Αγόρι ματωμένο θεριά σε ζώσανε
χαράματα σε πήραν και σε σταυρώσανε

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Χασάπικο σαράντα"

Hasapiko saranta Hasapiko 40 Dimitra Galani Ilie mou vasilia mou Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Αγάπη μέσα στη καρδιά"





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Γαλάνη
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Ένα δειλινό, μες στ' ακροθαλάσσι,
σαν το ναυαγό ήρθα κι εγώ, ήρθα κι εγω
Μου 'δωσες νερό σ' ασημένιο τάσι,
για να δροσιστώ, σ' ευχαριστώ, σ' ευχαριστώ

Αγάπη μέσα στην καρδιά
φουρτουνιασμένη λαγκαδιά
κάποια βραδιά πλημμύρισες,
και μας ξεκλήρισες.

Πάψε να ζητάς όλη την αλήθεια,
τι είναι ο έρωτας μη με ρωτάς, μη με ρωτάς.
Ψάξε να τη βρεις μες στα παραμύθια,
τώρα δε μπορείς, είναι νωρίς, είναι νωρίς.

Αγάπη μέσα στην καρδιά
φουρτουνιασμένη λαγκαδιά
κάποια βραδιά πλημμύρισες,
και μας ξεκλήρισες.

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Αγάπη μέσα στη καρδιά"
Agapi mesa sti kardia Dimitra Galani Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Άσπρο περιστέρι"





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Γαλάνη
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Όποιος πόνεσε μέσα στη ζωή
όποιος έκλαψε σα μικρό παιδί
τώρα τίποτα πια δε σου ζητά
μόνο στ' όνειρο θα σ' αναζητά

Άσπρο περιστέρι μεσ' τη συννεφιά
μου 'δωσες το χέρι να 'χω συντροφιά
άσπρο περιστέρι μαύρο μου φτερό
κάθε καλοκαίρι θα σε καρτερώ

Όταν σήκωσα το βαρύ σταυρό
μου παράγγειλες να 'ρθω να σε βρω
κι όταν δάκρυσα σαν την Παναγιά
ήταν άνοιξη και Πρωτομαγιά

Άσπρο περιστέρι μεσ' τη συννεφιά
μου 'δωσες το χέρι να 'χω συντροφιά
άσπρο περιστέρι μαύρο μου φτερό
κάθε καλοκαίρι θα σε καρτερώ

ENGLISH TRANSLATION OF LYRICS

Anyone who has been hurt in life
anyone who has cried like a little child
no longer asks anything from you
only in their dream, will they be seeking you

White dove, in the overcast
you offered me a hand, for companion
white dove, black feather of mine
every summer, I will be waiting for you

As I lifted the heavy cross
you sent for me to come to find you
and when I teared like Mother Mary
it was spring and "First of May"

White dove, in the overcast
you offered me a hand, for companion
white dove, black feather of mine
every summer, I will be waiting for you

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Άσπρο περιστέρι"

Aspro peristeri Dimitra Galani Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Μπόρα είναι θα περάσει"





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Μη ρωτάς, κυρ Αναστάση,
τον καημό μου να σου πω.
μπόρα είνα θα περάσει
βάλε τσίπουρο να πιώ.

Μη ρωτάς, κυρ Αναστάση,
φέρε και δυο τρεις ελιές,
μπόρα είνα θα περάσει,
μη χειρότερα να λες.

Κάθα βράδυ μπρος στα σκαλοπάτια της
είχα κουραστεί να καρτερώ.
σαν τον ήλιο λάμπανε τα μάτια της
να στα περιγράψω δε μπορώ.

Μη ρωτάς, κυρ Αναστάση,
που πονά που δεν πονά.
μπόρα είνα θα περάσει,
βάλε τσίπουρο ξανά.

Μη ρωτάς, κυρ Αναστάση,
φέρε και μια πιπεριά.
μπόρα είνα θα περάσει,
θα'ρθει πάλι η ξαστεριά.

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Μπόρα είναι θα περάσει"

Bora einai tha perasi Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Το παραμύθι"







Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς και Δήμητρα Γαλάνη
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Σήκω κι άναψε το τζάκι
κι έλα πλάι μου λιγάκι
να σου πω το παραμύθι,
το κουκί και το ρεβίθι.

Σήκω, στρώσε το τραπέζι,
βάλε μέλι πετιμέζι
κι άκου σαν μικρό παιδάκι
το παλιό παραμυθάκι.

Η ζωή μας είναι ωραία
μα έχει βάσανα πολλά,
πάρα πολλά, πάρα πολλά...
Κι όσο θα 'μαστε παρέα
πάντα θα χαμογελά.

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Το παραμύθι"

To paramithi Manolis Mitsias kai Dimitra Galani Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi

"Απόψε φθινοπώριασε"





Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: "ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ" (COLUMBIA SAXG 162)1971


Απόψε πέφτει παγωνιά
στο δρόμο και στη γειτονιά
και μες στο βράδυ το θολό
θυμάμαι και μελαγχολώ.

Απόψε φθινοπώριασε
και τ' όνειρο ξεθώριασε
καρδιά μου κάνε υπομονή
κι ο ήλιος θα ξαναφανεί.

Απόψε μύρισε βροχή
χειμώνας μπαίνει στην ψυχή
και στο δρομάκι το στενό
με πιάνει το παράπονο

Κατεβάστε (download) το τραγούδι "Απόψε φθινοπώριασε"

Apopse fthinoporiase Manolis Mitsias Nikos Gatsos Manos Hatzidakis Tis gis to hrisafi